O Savezu za esperanto Bosne i Hercegovine
U Bosni i Hercegovini prvi poznati esperantista je bio Dragoš
Slavić. On je 1908. objavio prva pravila esperanta u “Trgovačko
– zanatskom kalendaru”. Godine 1910. osniva se u Sarajevu
esperantsko društvo “La Stelo Bosnia” (Bosanska
zvijezda) i izlazi prvi turistički vodič na esperantu. Pokret za
esperanto se održao i u periodu između dva svjetska rata, kada je u
bivšoj Jugoslaviji bilo oko 10000 esperantista. Čak i u doba
najveće krize Pokreta, u doba Drugog svjetskog rata, 1943. se u Livnu
održava jedini sastanak esperantista u okupiranoj Evropi, među kojima
je najpoznatiji bio Ivo Lola Ribar.
Nakon oslobođenja 1949. formira se Savez esperantista BiH.
Interesovanje za Pokret ponovo raste tako da Sarajevo postaje domaćin
1955. kongresa esperantista Jugoslavije, a 1973. i kongresa Svjetskog
omladinskog esperanto saveza. 1974. godine Savez esperantista je
transformisan u Savez za esperanto što je pratilo i formiranjem
Saveza za esperanto omladine i njenim kolektivnim članstvom u Savez
socijalistčke omladine. To je period najvećeg širenja pokreta.
Svake godine su organizovani prvomajski susreti na kojima je
učestvovalo i do 800 učesnika, ljetne škole na kojima je
educiran kadar za vođenje kurseva te festivali i takmičenja. U ovom
periodu djelovale su esperanto organizacije u 40 mjesta širom
BiH.
Osamdesetih godina su održana tri naučna simpozija: Mladi i
zadrugarstvo, Jezik i rasizam i Jezik i međunarodno komuniciranje.
1985. Pale su domaćin međunarodne željezničarske skijaške
sedmice. 1987. Banjaluka je domaćin kongresa Jugoslovenskog esperanto
saveza. 1990. godine Sarajevo je bilo domaćin Svjetskog kongresa
slijepih esperantista.
Nakon osamostaljenja Bosne i Hercegovine i agresije koja je
izvršena na nju1992. dolazi do velike krize u esperantskom
pokretu. Te godine Savez se osamostaljuje i biva primljen u UEA. Tokom
agresije veliki broj članova je napustio zemlju ili izgubio život, a
veze između organizacija u različitim mjestima su se prekinule. Ipak na
Radiu Bosne i Hercegovine svake sedmice emitovana je emisija na
esperantu čija je namjena bila širenje istine o događajima u
BiH. Tekstovi objavljeni u toj emisiji sakupljeni su u knjizi: Spite al
ĉio Bosnio. Savez za esperanto ostao je bez svojih prostorija i dijela
arhive ali je određeni broj naslova spašen.
Po završetku rata aktivnosti Saveza su okrenute u pravcima
vođenja kurseva, izdavačkoj djelatnosti, humanitarnoj djelatnosti i
međunarodnoj saradnji. 1997. počinje da izlazi časopis Bosnia Lilio,
iste godine formira se humanitarna organizacija Espero. 2000. godine
obnovljen je Savez esperanto omladine BiH.
2001. godine je održan seminar u Sarajevu na temu Međunarodna
solidarnost. U proteklih deset godina članovi Saveza za esperanto BiH
su učestvovali na omladinskim i na univerzalnim kongresima te na
brojnim seminarima. Esperantisti iz BiH u ovom trenutku djeluju u dva
saveza, Savez za esperanto Bih i Esperanto savez Republike Srpske.
U julu 2006 Savez je ponovo organizovao Svjetski kongres esperanto omladine.
Pišite nam na adresu: Savez za esperanto Bosne i Hercegovine
Poštanski pretinac 452
71000 Sarajevo
Bosna i Hercegovina
Početna stranica
1
Pri Esperanto Ligo de Bosnio kaj Hercegovino
La unua konata esperantisto en Bosnio kaj Hercegovino estis
Dragoš Slavić. Li, en la jaro 1908 publikigis la unuajn regulojn
de Esperanto en “Vandista kaj metiista kalendaro”. En la
jaro 1910 estis fondita la unua Esperanto societo en Sarajevo, nomiĝita
“La Stelo Bosnia” kaj publikigas la unuan turisman
gvidlibron en Esperanto. La Esperanto movado progresis ankaǔ en periodo
inter du mondmilitoj kiam en eksa Jugoslavio estis proksimume 10000
esperantistoj. Eĉdum la plej granda krizo de Esperantomovado, dum la
Dua mondmilioto 1943, en Livno okazis la sola kunveno de esperantistoj
en okupita Eŭropo, inter kiuj la plej konata estis Ivo Lola Ribar.
Post la liberigo, en 1949. fondiĝis Esperanto ligo de Bosnio kaj
Hercegovino. La interesiĝo pri la esperantomovado denove kreskas kaj
Sarajevo en 1955 gastigas kongreson de Jugoslavia Esperanto ligo, kaj
en 1973 kongreson de TEJO. En 1974, Esperanto ligo de Bosnio kaj
Hercegovino trasformiĝis kaj fariĝis “Savez za esperanto Bosne i
Hercegovine” (la rekta traduko estas Asocio por Esperanto de
Bosnio kaj Hercegovino, sed la oficiala nomo en Esperanto ne ŝanĝiĝis).
Tiam fondiĝis ankau Esperanto junularo de Bosnio kaj Hercegovino kaj ĝi
fariĝis kolektiva membro de Asocio de socialisma junularo de Bosnio kaj
Hercegovino (nur naŭ junularaj organizoj havis tiun honoron). Tio estis
periodo de la plej granda prospero de Esperanto movado. Ĉiujare okazis
unuamajaj renkontiĝoj kiujn partoprenis ĝis 800 partoprenantoj, someraj
lernejoj por edukado de instruantoj, festivaloj kaj konkursoj. En tiu
periodo agadis Esperanto kluboj en 40 urboj de la tuta Bosnio kaj
Hercegovino.
Ankaŭ dum okdekaj jaroj de la pasinta semajno la movado kreskis. Okazis
tro sciencaj simpozioj: La junularo kaj komunlaborado, La lingvo kaj
rasizmo, La lingvo kaj la internacia komunikado. Pale en 1985 gastigis
Internacian esperantistan fervojistan skisemajnon. Banjaluka en 1987
gastigis kongreson de Jugoslavia Esperanto ligo. Sarajevo en 1990
gastigis Internacian kongreson de blindaj esperantistoj.
Post sendependiĝo de Bosnio kaj Hercegovion kaj la milito kiu okazis en
1992 okazis granda krizo en la Esperanto movado. Tiun jaron la Ligo
sendependiĝis kaj aliĝis al UEA. Dum la agreso multaj membroj foriris
el la lando aŭ perdis la vivon, kaj la komunikado inter diversaj
organizoj rompiĝis. Tamen, en Radio de Bosnio kaj Hercegovino
ĉiusemajne aperis la elsendo en Esperanto kiu disvastigis veron kio
okazas en Bosnio kaj Hercegovino. La tekstoj estis kolektitaj en la
libro “Spite al ĉio Bosnio.”. La Ligo perdis la ejojn kaj
parton de la arĥivo, kvankam la granda parto de la libroj estas savita.
Post la fino de la milito, la aktivecoj de la Ligo direktiĝis al la
kursgvidado, eldonado, homhelpaj aktivecoj. Ekde 1997 la Ligo aperigas
gazeton Bosnia Lilio kaj samjare formiĝas homhelpa organizo Espero. En
2000 reaktivas Esperanto junularo de BkH, kaj en 2001 okazis seminario
en Sarajevo, temanta pri Internacia solidareco. Dum lastaj dek jaroj,
la membroj de Esperanto ligo de Bosnio kaj Hercegovino partoprenis en
Internaciaj junularaj kaj Universalaj kongresoj kaj en diversaj
seminarioj. Esperantistoj el Bosnio kaj Hercegovino nuntempe laboras en
du asocioj, Esperanto ligo de Bosnio kaj Hercegovino kaj Esperanto ligo
de Serba respubliko.
Julion 2006 Esperanto ligo de Bosnio kaj Hercegovino denove organizis Internacian junularan kongreson..
Pišite nam na adresu: Savez za esperanto Bosne i Hercegovine
Poštanski pretinac 452
71000 Sarajevo
Bosna i Hercegovina
Početna stranica
1